سلولیت یا پوست پرتقالی نوعی مشکل پوستی است که بشکل برآمدگی و فرورفتگی در نواحی مختلف بدن بویژه در ناحیه شکم، باسن و ران ظاهر میشود. این مشکل بصورت دایمی روی پوست و یا بدنبال فشردن بخشی از پوست ظاهر میشود.
سلولیت در اثر تداخل بین بافت چربی و بافت همبند و در نتیجه بیرون زدگی بافت چربی شکل میگیرد. عواملی مانند ژنتیک، افزایش سن، انواع هورمون های استروژن، انسولین، پرولاکتین، تیرویید و آدرنالین، سبک زندگی شامل رژیم غذایی نامناسب، مصرف ناکافی مایعات، مصرف زیاد سیگار و الکل و عدم ورزش، دوره بلوغ و بارداری، استرس و التهابات در کاهش تولید فیبر های کلاژن در بافت همبند، بزرگ شدن بافت چربی و در نتیجه ایجاد سلولیت میتوانند نقش داشته باشند. باید توجه داشت که افزایش یا کاهش ناگهانی وزن میتواند ظاهر سلولیت را بدتر سازد.
سلولیت در زنان بدلیل درصد بالاتر بافت چربی و توزیع متفاوت بافت همبند، چربی و ماهیچه در مقایسه با مردان، بیشتر اتفاق میافتد. تقریبا در ۸۰ تا ٩٠ درصد زنان بعد از سن بلوغ بویژه بعد از ۲۵ سالگی قابل پیش بینی میباشد. سلولیت در هر دو نوع افراد چاق و لاغر بویژه در افراد با توده چربی بالا اتفاق میافتد.
رعایت رژیم غذایی محدود در چربی، کربوهیدرات و نمک و غنی از فیبر و مایعات غیر کافیینی، ترک سیگار والکل، ورزش منظم و موثر مانند پیاده روی، دویدن، دوچرخه سواری، شنا و طناب زدن و سایر ورزش های استقامتی مرتبط طی حداقل ٢ تا ٣ ماه، عدم نشستن یا ایستادن طولانی مدت در یک موقعیت، عدم پوشیدن لباس زیر تنگ در محل باسن و کاهش وزن در افراد چاق میتوانند در کاهش و پیشگیری از سلولیت نقش بسزایی داشته باشند. درمان های متفاوت با اثربخشی غالبا موقت و طی دوره مصرفی نسبتا طولانی پیشنهاد میشوند. مصرف روزانه کرم کافیین، کرم یا لوسیون رتینول ٠/٣ درصد برای حداقل ۶ ماه و سایر تکنیک های تهاجمی و غیر تهاجمی با استفاده از امواج صوتی، جریان الکتریسیته، لیزر و نیز اشعه درمانی، کربوکسی تراپی و ماساژ درمانی جهت درمان پیشنهاد میشوند. از طرفی مصرف موضعی، خوراکی یا تزریقی کافیین، گیاه جینکوبایلوبا و عصاره هسته انگور و نیز مصرف روغن ماهی و کلاژن با افزایش خونرسانی به محل، بعنوان درمان های جایگزین پیشنهاد میشوند، هرچند اثرات آن ها فعلا ثابت نشده است. پوشیدن جوراب یا سایر لباس های تنگ میتوانند در کاهش ظاهر سلولیت تاثیر داشته باشند. روش بادکش بعنوان طب سنتی چین نیز با ساکشن کردن، باعث افزایش جریان خون در محل درگیر و بهبود ظاهر سلولیت میشود. استفاده از برس خشک و سفت در رفع موقت علایم سلولیت نیز پیشنهاد میشود. در آخر، باید توجه داشت که روش های مزوتراپی با تزریق مواد موثره در زیر پوست، کرایولیپولیز و لیپوساکشن بدلیل ایجاد انواع عوارض و عدم اثر بخشی در سلولیت، به هیچ عنوان توسط انجمن آکادمی متخصصان پوست پیشنهاد نمیشوند.
Medical News Today; Everything you need to know about cellulite; Peter Crosta on Novemebr13,2023-reviewed by Catherine Hannan
News Medical Life Sciences; what causes cellulite?; Neha Mathur on September 2, 2022-reviewed by Aime Molineux
WebMD; How to get rid of cellulite?; Beth Axtell, Carlie Olenick-reviewed by Zilpah Sheikh on October 9-2024